Welke honden bijten het meest? Dit zeggen de cijfers
In dit artikel
Er is geen betrouwbare ranglijst van honden die het meest bijten. In enquêtes onder eigenaren scoren kleine rassen als de teckel, de chihuahua en de jackrussell vaak hoog op agressie naar mensen. Bij inbeslagnames in Nederland en bij zwaar letsel in ziekenhuisstudies gaat het vaker om grote, sterke honden zoals staffords en pitbulls. Ras verklaart maar ongeveer 9 procent van de verschillen in gedrag tussen individuele honden. Socialisatie, hoe een hond wordt gehouden en de situatie zeggen meer. De meeste beten gebeuren thuis, door een bekende hond.
In het kort
- Geen harde top 10: elk onderzoek meet iets anders, en de uitkomsten spreken elkaar deels tegen.
- Kleine honden bijten vaker, grote honden harder: enquêtes wijzen kleine rassen aan, ziekenhuiscijfers en inbeslagnames vaker grote, sterke honden.
- Ras zegt weinig over jouw hond: angst, slechte socialisatie, pijn en de situatie wegen zwaarder.
- Bijtkracht is slecht gemeten: bekende psi-lijstjes rusten op een tv-test met drie honden of op getallen zonder bron.
Hoe vaak bijten honden in Nederland?
Volgens VeiligheidNL gingen in 2019 naar schatting 1.700 mensen naar de spoedeisende hulp na een hondenbeet (marge 1.100 tot 2.400). Ongeveer 200 van hen werden opgenomen in het ziekenhuis. Van 2010 tot en met 2019 overleden vijf mensen door een hond. Bijna driekwart van de letsels waren open wonden.
De spoedeisende hulp ziet maar een klein deel. De KNMvD, de beroepsvereniging van dierenartsen, schat dat in Nederland elk jaar ongeveer 150.000 mensen door een hond worden gebeten en dat 30.000 van hen medische hulp nodig hebben, meestal bij de huisarts. Ongeveer twee op de drie mensen worden thuis gebeten door een hond die ze kennen. Thuis zijn kinderen vaker het slachtoffer, buiten vaker volwassenen.
Welke rassen bijten het meest volgens onderzoek?
Enquêtes onder eigenaren: kleine honden scoren hoog
Amerikaanse onderzoekers ondervroegen in 2008 eigenaren van meer dan 30 rassen. Het grootste aandeel honden dat naar mensen beet of probeerde te bijten vonden ze bij de teckel, de chihuahua en de jackrussell. Bij agressie naar onbekende honden scoorden de akita, de jackrussell en de pitbullterriër hoog. De golden retriever, labrador, greyhound en whippet hoorden bij de minst agressieve. Volgens de onderzoekers geven ziekenhuiscijfers een vertekend beeld, omdat grote honden meer schade aanrichten.
Een Finse studie uit 2021 met gegevens van 9.270 rashonden vond dat agressie naar mensen vaker voorkwam bij honden die klein, angstig, ouder of mannelijk waren, die geen andere hond in huis hadden, of die de eerste hond van hun eigenaar waren. Er waren ook verschillen tussen rassen.
Nederland: verkeerde rassen op de lijst
Voor de evaluatie van het Nederlandse pitbullverbod ondervroegen onderzoekers van Wageningen 1.078 slachtoffers en 6.139 eigenaren. Sommige rassen kwamen vaker voor bij beten dan hun aantal deed verwachten, andere minder vaak. Dat paste niet bij de rassen in de wet. Hun advies: baseer maatregelen op de omstandigheden van beten. Het pitbullverbod uit 1993 is later ingetrokken, omdat het aantal bijtincidenten er niet door daalde.
Inbeslagnames: vooral grote, sterke honden
Van 2013 tot en met 2016 werden in Nederland 349 honden in beslag genomen. Staffordshire-terriërs (147), pitbulls en lookalikes (33), herders (31), Amerikaanse bulldogs (14) en rottweilers (11) stonden in de top 10. De KNMvD tekent daarbij aan dat onbekend is of deze honden van zichzelf gevaarlijk waren of slecht waren opgevoed. Een Amerikaanse ziekenhuisstudie met 1.616 bijtverwondingen vond dat pitbulls betrokken waren bij de helft van alle operaties.
| Bron | Wat is gemeten | Wat het laat zien | Wat het niet zegt |
|---|---|---|---|
| VeiligheidNL, 2010 tot 2019 | Bezoeken aan de spoedeisende hulp | Hoeveel beten op de SEH eindigen | Welk ras beet, en beten bij de huisarts |
| Enquête onder eigenaren (VS, 2008) | Gedrag volgens de eigenaar | Kleine rassen bijten of happen relatief vaak | Hoe ernstig het letsel was |
| Slachtofferenquête Nederland (2010) | 1.078 slachtoffers, 6.139 eigenaren | De wet noemde andere rassen dan die het vaakst beten | Of jouw hond van dat ras zal bijten |
| Inbeslagnames (2013 tot 2016) | 349 in beslag genomen honden | Welke honden de overheid bij incidenten meeneemt | Hoeveel honden van dat ras er zijn, en of het aan de opvoeding lag |
Waarom ras weinig zegt over jouw hond
In 2022 verscheen in Science een studie met 18.385 honden, waarvan er 2.155 genetisch zijn onderzocht. Ras verklaarde gemiddeld maar 9 procent van de verschillen in gedrag tussen honden. Voor de eigenschap hoe snel een hond geprikkeld raakt, was ras bijna geen voorspeller.
Ook het ras zelf is vaak onzeker. In een Amerikaanse analyse van 256 dodelijke incidenten verschilde het ras in mediaberichten en in rapporten van de dierencontrole bij 40 procent van de honden. Alleen bij 45 incidenten was het ras betrouwbaar vast te stellen. En een populair ras komt vanzelf vaker in de cijfers voor.
Wat het risico wel bepaalt
Bij die 256 dodelijke incidenten speelden steeds dezelfde omstandigheden. In 87 procent was er niemand die kon ingrijpen. In 85 procent kende het slachtoffer de hond niet of nauwelijks. In 76 procent werd de hond geïsoleerd gehouden, zonder gewoon positief contact met mensen. Ras hoorde daar volgens de auteurs niet bij.
Socialisatie weegt zwaar. Een Finse studie met 6.000 honden koppelde slechte socialisatie als pup en weinig training aan angst voor onbekende mensen en honden. Een studie uit 2002 vond meer agressie naar vreemden bij honden die niet in een gewoon huishouden waren geboren, en bij honden die tussen drie en zes maanden weinig van de stad hadden gezien. En angst verhoogde in de Finse studie uit 2021 de kans op agressie naar mensen.
De KNMvD ziet een grotere kans op een ernstig incident bij honden uit lijnen gefokt om te vechten of te bewaken, slecht gesocialiseerde honden zoals uit de broodfok, honden van eigenaren met weinig kennis, en honden met onbehandelde gedragsproblemen of pijn. Hier zit de kern van het verschil: ras zegt weinig over de kans dat een hond bijt, en iets meer over hoeveel schade een beet doet.
Welke hond heeft de sterkste beet?
Op internet staan lijstjes met de kangal bovenaan, met 743 psi. Voor dat getal hebben we geen meting kunnen vinden. Wat wel is gemeten:
- Gewone huishonden (1995): 22 honden van 7 tot 55 kilo beten op een meetstaaf. De kracht liep uiteen van 13 tot 1.394 newton, gemiddeld 256 newton. Hoe graag de hond wilde kauwen, maakte het grootste verschil.
- Schedelmetingen (2009): onderzoekers schatten de bijtkracht uit gedroogde schedels. De kracht nam sterk toe met de grootte van de schedel, en bij middelgrote en grote honden ook met de vorm. Dat zijn berekeningen.
- National Geographic (2005): Brady Barr liet voor een tv-programma een pitbull, een Duitse herder en een rottweiler in een beschermmouw bijten. De rottweiler kwam het hoogst uit, op 328 pond. Veel psi-lijstjes noemen getallen uit die ene test.
Een overzichtsstudie uit 2018 zet de beperkingen op een rij. Bij een wakkere hond hangt de uitkomst af van hoe gemotiveerd of geprikkeld hij is, dus een representatief getal is moeilijk te geven. Gewicht en schedelvorm en -grootte bepalen de bijtkracht het meest. Let ook op de eenheid: psi is druk per vierkante inch, newton en pond zijn kracht. Lijstjes halen die vaak door elkaar.
Bijtkracht zegt dus iets over de mogelijke schade van een beet. Over de kans dat een hond bijt, zegt het niets.
Wat doet de overheid?
Er is een landelijk meldpunt voor gevaarlijk gedrag en bijtincidenten. Het kabinet wil honden met bepaalde kenmerken alleen nog toestaan met een afstammingsbewijs, en onderzoekt welke kenmerken dat zijn. Ook een verplichte cursus voor nieuwe eigenaren staat gepland.
Zo verklein je de kans op een beet
- Houd toezicht als kinderen en een hond samen zijn, ook bij je eigen hond. Volgens het LICG gebeuren de meeste beten in en om het huis, en lopen kinderen het grootste risico.
- Leer kinderen de Tien Gouden Regels van het LICG, zoals een hond met rust laten als hij eet of slaapt en niet op of onder een hond gaan liggen.
- Geef je hond een eigen rustplek waar niemand hem stoort. Kies je een bench, lees dan eerst welke maat bench je hond nodig heeft.
- Herken de waarschuwingen. Volgens het LICG loopt dreigen op van staren en verstijven via grommen en de lip optrekken naar happen en bijten.
- Straf grommen niet, anders slaat je hond de waarschuwing voortaan over.
- Bijt of dreigt je hond, laat hem dan eerst nakijken door je dierenarts. Agressie kan door pijn komen. Zoek daarna een gediplomeerde gedragsdeskundige.
Ben je zelf gebeten? Thuisarts.nl adviseert de wond 1 tot 2 minuten te spoelen met lauw kraanwater en dezelfde dag je huisarts te bellen. Gebeurde het in het buitenland, bel dan direct een arts.
Veelgestelde vragen
Welke hond bijt het meest?
Dat valt niet hard te zeggen. In enquêtes bijten teckels, chihuahua's en jackrussells relatief vaak. Bij inbeslagnames in Nederland gaat het vaker om staffords, pitbulls, herders en rottweilers.
Welke hond heeft de sterkste beet?
Grote honden met een brede schedel bijten het hardst. Een betrouwbare ranglijst per ras bestaat niet. Bekende getallen komen uit een tv-test met drie honden, waarin de rottweiler het hoogst uitkwam, of hebben geen bron.
Hoeveel bijtkracht heeft een hond?
Bij 22 huishonden lag de gemeten kracht tussen 13 en 1.394 newton, met een gemiddelde van 256 newton. Het hangt sterk af van hoe graag de hond bijt.
Bijten kleine honden vaker dan grote?
In twee grote enquêtes wel: kleine rassen lieten vaker agressie naar mensen zien. Hun beten doen minder schade en komen minder vaak in ziekenhuiscijfers.
Is een pitbull gevaarlijker dan andere honden?
Een pitbull kan door zijn kracht meer schade aanrichten. Of een individuele pitbull bijt, hangt vooral af van socialisatie, opvoeding en omstandigheden.
Waar deze gids op gebaseerd is
- Wetenschappelijk artikel (doi.org)
- Wetenschappelijk artikel (frontiersin.org)
- Hondenbeten en gevaarlijk gedrag honden voorkomen (rijksoverheid.nl)
- Dreiggedrag van de hond (licg.nl)
- Tien gouden regels helpen hondenbeten bij kinderen voorkomen (licg.nl)
- Campagne meer weten minder hondenbeten (licg.nl)

