Wat denkt een hond als je hem een kusje geeft? Dit zegt onderzoek
In dit artikel
- Wat denkt een hond als je hem een kusje geeft?
- Vinden honden knuffelen fijn? Wat onderzoek wel en niet aantoont
- Zo zie je of je hond een kusje of knuffel fijn vindt
- Waarom mag je een hond niet knuffelen?
- Kinderen en kusjes: hier gaat het het vaakst mis
- Kan je je hond te veel aaien?
- Wanneer zoek je hulp?
- Veelgestelde vragen
Een hond weet niet wat een kusje voor jou betekent. Hij ziet een gezicht dat recht op hem afkomt en voelt vaak een arm om zijn nek of een hand die zijn kop vasthoudt. Sommige honden vinden dat van hun eigen mens prima, veel honden laten het alleen over zich heen komen. Rustig aaien vinden de meeste honden wel fijn. Of jouw hond een kusje leuk vindt, zie je aan hem zelf: draait hij zijn kop weg, likt hij zijn neus of zie je het wit van zijn ogen, dan heeft hij liever iets anders. Kinderen geven een hond beter helemaal geen kusjes of knuffels.
In het kort
- Een kusje is voor een hond geen kusje: hij reageert op wat hij voelt, een gezicht vlak bij het zijne en soms vastgehouden worden.
- Aaien vinden de meeste honden fijn: in een keuzetest kozen honden voor aaien boven lieve woorden en werden ze het niet zat.
- Knuffelen geeft veel honden stress: op foto's van geknuffelde honden zag een onderzoeker bij 8 op de 10 minstens één stresssignaal. Let op wegdraaien, neus likken, gapen en het wit van de ogen.
- Kinderen en kusjes gaan slecht samen: jonge kinderen worden vooral in het gezicht gebeten, meestal door een hond die ze kennen, terwijl ze lief voor hem zijn.
Wat denkt een hond als je hem een kusje geeft?
Wat er in het hoofd van een hond omgaat, kan niemand meten, en onderzoek naar kusjes zelf vonden we niet. Onderzoek naar aanraking geeft wel een redelijk beeld.
Rustig contact met een bekende mens doet een hond goed. Zweedse onderzoekers lieten een vertrouwd persoon terugkomen bij twaalf beagles. Als die persoon de hond rustig aaide en toesprak, bleef het hormoon oxytocine daarna langer hoog en daalde het stresshormoon cortisol het sterkst. In een andere studie mochten honden kiezen tussen geaaid worden en lieve woorden. Ze kozen steeds voor aaien en bleven ook na acht sessies van drie minuten terugkomen voor meer.
Een kusje is iets anders dan een aai. Je komt met je gezicht recht op zijn kop af, je buigt over hem heen en vaak houd je hem even vast. De Hondenbescherming schrijft dat de meeste honden aaien over de kop helemaal niet leuk vinden. De Australische dierenbescherming RSPCA raadt aan om bovenop de kop en het gezicht te vermijden en een hond liever langs de schouders te aaien.
Het eerlijke antwoord is dus: een hond denkt bij een kusje waarschijnlijk niet aan liefde. Hij merkt dat jij dichtbij komt. Of hij dat fijn vindt, hangt af van de hond, van hoe hij jou kent en van hoe je het doet.
Vinden honden knuffelen fijn? Wat onderzoek wel en niet aantoont
Koppen als "honden haten knuffels" zijn stelliger dan de studies zelf. Dit zijn de bekendste, met wat ze laten zien en waar hun grens ligt.
| Onderzoek | Wat er gebeurde | Wat het laat zien | Wat het niet aantoont |
|---|---|---|---|
| Coren, 2016 (blog in Psychology Today) | 250 foto's van internet waarop iemand een hond knuffelt | Op 81,6 procent minstens één teken van stress of onrust, op 7,6 procent een ontspannen hond | Geen wetenschappelijk getoetst artikel. Eén beoordelaar, een momentopname per foto, en de foto's zijn geen willekeurige steekproef. |
| Kuhne en anderen, 2014 (Journal of Veterinary Behavior) | Hartslag van 28 honden gemeten tijdens negen soorten aanraking, zoals aaien over de rug en een voorpoot vasthouden | Aaien op de borst ging samen met een rustiger hartritme. Kalmerende signalen gingen samen met een hogere hartslag. De onderzoekers concluderen dat een deel van de gewone aanrakingen voor honden onprettig is. | Kleine groep. Een knuffel is in de samenvatting niet apart genoemd. |
| Rehn en anderen, 2014 (Physiology and Behavior) | Twaalf beagles, een bekende persoon komt terug en aait en praat, praat alleen of negeert de hond | Met rustige aanraking bleef oxytocine langer hoog en daalde cortisol het sterkst | Alleen beagleteven in een proefruimte. Knuffelen en kussen zaten er niet in. |
| Feuerbacher en Wynne, 2015 (Behavioural Processes) | Asielhonden en eigen honden kiezen tussen aaien en lieve woorden | Honden kozen voor aaien en werden het in acht sessies niet zat | Zegt niets over knuffels of kusjes. |
Samen zeggen ze dit: aanraking op zich is voor veel honden prettig, en de manier telt. Aaien over de borst ging in de hartslagmetingen samen met meer rust, terwijl dierenbeschermers vastgehouden worden en aaien bovenop de kop afraden. Hoe jouw hond een knuffel ervaart, kan geen van deze studies zeggen.
Een detail uit het beagle-onderzoek is handig om te onthouden: de honden die geaaid werden, likten bij het weerzien juist vaker hun lippen. Eén lik zegt dus weinig. Kijk naar het hele plaatje.
Zo zie je of je hond een kusje of knuffel fijn vindt
Honden laten heel vroeg zien dat ze iets niet prettig vinden, met kleine signalen die mensen makkelijk missen. In een Brits onderzoek herkenden ouders zulke subtiele signalen, zoals gapen, knipperen en neus likken, slechts in 28 procent van de gevallen goed. Na uitleg ging dat flink beter.
Signalen dat je hond er genoeg van heeft:
- Hij draait zijn kop of zijn hele lijf van je weg.
- Hij likt zijn neus of lippen, gaapt of knippert veel.
- Je ziet het wit van zijn ogen, terwijl hij opzij kijkt.
- Zijn oren gaan naar achteren of omlaag.
- Hij leunt van je af of loopt weg zodra je even stopt.
- Hij verstijft, staart of gromt. Dat zijn de laatste waarschuwingen voor een hap.
Signalen dat hij meer wil: hij leunt tegen je aan, duwt zijn neus in je hand of geeft je een poot als je ophoudt. Dat is volgens de RSPCA een hond die om meer contact vraagt.
Een eenvoudige test: aai je hond een paar tellen, stop en kijk wat hij doet. Komt hij terug of duwt hij tegen je hand, ga dan rustig door. Blijft hij staan zonder interesse of loopt hij weg, dan is het voor nu klaar. De RSPCA raadt dit pauzeren ook aan, omdat een hond halverwege van gedachten kan veranderen.
Waarom mag je een hond niet knuffelen?
Het mag wel, je eigen hond vindt het misschien zelfs fijn. Toch raden dierenbeschermers het af. De RSPCA legt uit dat een knuffel voor een hond bedreigend kan voelen, omdat vastgehouden worden voor dieren van oudsher gevaarlijk was. Een hond in je armen kan niet weg, en weggaan is zijn eerste manier om te zeggen dat hij iets niet wil.
Bij een vreemde hond is het simpel: niet knuffelen en geen kusjes. Vraag de eigenaar of je mag aaien, laat de hond naar jou toe komen en aai hem rustig. Dat zijn ook de regels die de Hondenbescherming kinderen meegeeft.
Kinderen en kusjes: hier gaat het het vaakst mis
Kinderen knuffelen en kussen honden graag. In een onderzoek onder 402 ouders van kinderen tot zes jaar zei 46 procent dat hun kind de hond vaak knuffelt en 27 procent dat het de hond vaak kust. Jonge kinderen lezen de signalen van een hond bovendien vaak verkeerd: in het Britse onderzoek dachten kinderen van drie tot vijf jaar bij een grommende of tandenlatende hond regelmatig dat hij blij was.
Wat dat betekent, liet een Amerikaans ziekenhuisonderzoek onder 203 gebeten kinderen zien. 72 procent kende de hond die beet. Kinderen onder de zeven werden meestal gebeten tijdens een vriendelijke actie die van het kind zelf uitging, binnen, bij een bekende hond die stil lag of stond. Bij die jonge kinderen zat de beet in 70 procent van de gevallen in het gezicht. Een kusje brengt het gezicht van een kind precies op de plek waar het gevaar zit.
Zo houd je het veilig, op basis van de adviezen van de Hondenbescherming:
- Laat kinderen en honden nooit samen alleen, ook niet met een hond die "nog nooit iets gedaan heeft".
- Geen kusjes, niet om de nek van de hond hangen en niet naar hem toe kruipen.
- Laat de hond met rust als hij eet of in zijn mand ligt.
- Leer je kind om de hond naar zich toe te laten komen en hem rustig te aaien.
Een eigen ligplek waar niemand aan je hond zit, maakt die laatste regels een stuk makkelijker. Hoe groot die moet zijn, lees je in onze gids over de juiste hondenmand voor een grote hond.
Kan je je hond te veel aaien?
In het keuzeonderzoek werden honden het aaien in acht sessies van drie minuten niet zat. Te veel aaien is voor de meeste honden dus geen probleem, zolang ze zelf kunnen bepalen wanneer het genoeg is. Loopt je hond weg, laat hem dan gaan.
Wil je hond ineens niet meer aangeraakt worden, denk dan aan pijn. De Gedragskliniek voor Dieren van de Universiteit Utrecht beschrijft hoe een hond met pijn zijn eigenaar kan bijten bij aanraking, ook als hij dat nog nooit deed. Tekenen van pijn bij contact zijn volgens de kliniek onder meer ineenkrimpen, verstrakken, likken of smakken, weg willen en uitvallen.
Wanneer zoek je hulp?
- Naar de dierenarts als je hond plotseling gevoelig is voor aanraking of anders reageert dan je gewend bent. Laat eerst uitzoeken of er pijn achter zit.
- Naar een gedragsdeskundige als je hond gromt, hapt of bijt bij aanraking en de dierenarts geen lichamelijke oorzaak vindt, of als je kinderen in huis hebt en twijfelt of het veilig is. Vraag je dierenarts om een verwijzing.
Veelgestelde vragen
Vinden honden kusjes fijn?
Sommige honden vinden een kusje van hun eigen mens prima, veel honden verdragen het alleen. Rustig aaien vinden de meeste honden fijn. Draait je hond weg of likt hij zijn neus, dan is een aai over de borst een beter idee.
Begrijpt een hond wat een kusje is?
Daar is geen bewijs voor. Een hond merkt dat je gezicht dichtbij komt en dat je hem misschien vasthoudt. Of hij dat fijn vindt, hangt af van de hond en van hoe goed hij jou kent.
Waarom mag je een hond niet knuffelen?
Een knuffel houdt een hond vast, en dan kan hij niet weg. De RSPCA schrijft dat dat bedreigend kan voelen en raadt knuffelen daarom af. Je eigen hond kan het prima vinden, bij een vreemde hond doe je het nooit.
Mag mijn kind de hond een kusje geven?
Liever niet. Kinderen onder de zeven worden vooral in het gezicht gebeten, meestal door een bekende hond en tijdens een actie die lief bedoeld was. Leer je kind de hond naar zich toe te laten komen en hem rustig te aaien, en laat ze nooit samen alleen.
Kan je je hond te veel aaien?
Voor de meeste honden niet, zolang ze zelf kunnen weglopen. In een keuzetest bleven honden na acht sessies van drie minuten nog steeds kiezen voor aaien. Stop als je hond wegloopt, en laat het checken door je dierenarts als hij ineens niet meer aangeraakt wil worden.
Waar aai je een hond het best?
Over de borst of langs de schouders. In hartslagmetingen ging aaien op de borst samen met een rustiger hartritme, en de Hondenbescherming en de RSPCA raden af om bovenop de kop te aaien.
Bronnen voor de feiten in dit artikel: Rehn en anderen (Physiology and Behavior, 2014), Feuerbacher en Wynne (Behavioural Processes, 2015), Kuhne en anderen (Journal of Veterinary Behavior, 2014), Coren (Psychology Today, 2016), Meints en anderen (Frontiers in Veterinary Science, 2018), Arhant en anderen (Frontiers in Veterinary Science, 2017), Reisner en anderen (Injury Prevention, 2011), de Hondenbescherming, RSPCA Australia en de Gedragskliniek voor Dieren van de Universiteit Utrecht.
Waar deze gids op gebaseerd is
- Wetenschappelijk artikel (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
- Wetenschappelijk artikel (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
- Wetenschappelijk artikel (frontiersin.org)
- Should I hug my dog or cat (kb.rspca.org.au)

